REGULAMIN SŁUŻBY WEWNĘTRZNEJ

I. Dyscyplina strzelecka i cechy strzeleckie

1. Strzelec dotrzymuje niezłomnie przyrzeczenia strzeleckiego, które złożył na wierność Najjaśniejszej Rzeczpospolitej Polskiej.
2. Strzelcem jest ten, kto postępuje zawsze według zasad zawartych w prawie i przyrzeczeniu strzeleckim i przestrzega postanowień statutu ZS "Strzelec" - OSW. Dziedziczy i kontynuuje tradycje strzeleckie.
3. Strzelec jest zdyscyplinowany, spełnia postanowienia regulaminów strzeleckich oraz dokładnie i terminowo wykonuje rozkazy przełożonych.
4. Strzelec ma obowiązek uczestniczenia w obchodach świąt państwowych oraz uroczystościach patriotycznych i akcjach organizowanych przez Związek.
5. Strzelec ma obowiązek uczestniczenia w zajęciach. W przypadku nieobecności winien uprzedzić o niej przełożonego i uzyskać zwolnienie z zajęć. Za nie usprawiedliwioną nieobecność na trzech kolejnych zajęciach dowódca Jednostki Strzeleckiej może wykreślić strzelca z listy członków ZS "Strzelec" - OSW.
6. Strzelec wykreślony z listy członków Związku dyscyplinarnie lub też na własną prośbę, jest bezwzględnie zobowiązany zdać pobrane sorty mundurowe oraz dodatkowy sprzęt odnotowany w karcie wyposażenia osobistego strzelca osobie funkcyjnej w terminie do 7 dni od daty ustania członkostwa. W sytuacji ich zagubienia lub zniszczenia powinien wpłacić do kasy danej Jednostki Strzeleckiej ekwiwalent pieniężny w wysokości ustalonej przez wydział logistyki komendy głównej na dany rok kalendarzowy.
7. Strzelec, który z powodów zawodowych, osobistych lub innych nie ma możliwości uczestniczyć w bieżącej pracy jednostki organizacyjnej, ma obowiązek złożenia jej dowódcy pisemnej prośby o zwolnienie z zajęć na czas określony i otrzymać jego zgodę.
8. Strzelec reprezentuje i odpowiada za dobre imię Związku Strzeleckiego, dlatego zawsze powinien być wzorem dobrego zachowania się.
9. Strzelec w stosunku do każdego człowieka obowiązany jest odnosić się z życzliwością i szacunkiem. Znajdującym się w potrzebie udzielać - w miarę możliwości - pomocy.
10. Strzelec okazuje szczególny szacunek przełożonym.
11. Strzelec ma obowiązek poznawania historii Polski i chlubnych tradycji polskiego oręża.
12. Strzelec jest koleżeński w stosunku do innych strzelców i lojalny w stosunku do przełożonych.
13. Strzelec, jak każdy prawy obywatel szanuje mienie strzeleckie i społeczne, pamiętając, że rzeczy dane mu do użytku stanowią własność Związku. W razie uszkodzenia, zniszczenia lub zagubienia mienia ponosi odpowiedzialność materialną i dyscyplinarną.

II. Zasady zależności strzelców

14. Ze względu na stopień członkowie Związku zaliczają się do korpusu osobowego strzelców lub kadry strzeleckiej. Stopień strzelca otrzymują członkowie Związku z dniem złożenia przyrzeczenia. Nadanie wyższego stopnia następuje w drodze mianowania. Zasady, warunki i tryb mianowania określa regulamin stopni.
15. W ZS "Strzelec" - OSW obowiązuje hierarchiczny układ stanowisk i stopni.
16. Między poszczególnymi osobami ze względu na posiadany stopień strzelecki i zajmowane stanowisko służbowe istnieje określony stosunek zależności.
17. W służbowym wystąpieniu chociażby dwóch strzelców, zawsze jeden z nich jest przełożonym lub starszym.
18. Starszym jest strzelec, który ma wyższy, a młodszym - niższy stopień strzelecki.
19. Przełożonym jest strzelec, który na mocy postanowień organizacyjno-służbowych lub rozkazu wyższego przełożonego ma prawo rozkazywania oraz sprawowania władzy dyscyplinarnej w stosunku do swoich podwładnych.
20. Najwyższym przełożonym wszystkich strzelców jest komendant główny Związku Strzeleckiego "Strzelec" - Organizacji Społeczno-Wychowawczej.
21. Wobec podległych strzelców przełożony sprawuje funkcje dowódcze i szkoleniowo-wychowawcze. Jest odpowiedzialny za dyscyplinę, porządek i sprawność organizacyjną.
22. Przełożony powinien być co najmniej równy stopniem strzeleckim swoim podwładnym. W sytuacjach szczególnych i w ramach danego korpusu strzeleckiego starszy może podlegać młodszemu.
23. Zwracając się do podwładnych, przełożony czyni to stanowczo zachowując w każdej sytuacji spokój i opanowanie. Ponadto nie wypowiada krytycznych uwag w obecności niższych stopniem strzeleckim.
24. Strzelcy podporządkowani przełożonemu są jego podwładnymi.
25. W sprawach służbowych podwładny ma tylko jednego bezpośredniego przełożonego. Przełożeni wyższego szczebla sprawują władzę za jego pośrednictwem.

III. Wydawanie i wykonywanie rozkazów.

26. Rozkaz to polecenie podjęcia określonego działania lub zaniechania działania wydane służbowo strzelcowi (podwładnemu) przez przełożonego lub uprawnionego starszego.
27. Wydający rozkaz jest zobowiązany uwzględnić stopień przygotowania podwładnego oraz warunki i okoliczności wykonania rozkazu.
28. W wypadku utraty łączności z przełożonymi strzelec działa samodzielnie - zgodnie z wcześniej otrzymanym zadaniem, wymaganiami regulaminów i przyrzeczenia strzeleckiego.
29. Rozkaz wydaje podwładnemu bezpośredni przełożony - ustnie, na piśmie lub za pomocą sygnałów dowodzenia.
30. Rozkaz może uchylić lub zmienić ten, kto go wydał lub - jeżeli dobro Związku tego wymaga - jego przełożony, zawiadamiając o tym poprzedniego rozkazodawcę.
31. Rozkaz musi być zwięzły, zrozumiały i wydany stanowczo.
32. Strzelec po otrzymaniu rozkazu potwierdza to słowem "rozkaz" i wykonuje go. Przełożony może sprawdzić zrozumienie rozkazu.
33. O wykonaniu rozkazu strzelec melduje temu przełożonemu, który go wydał, jeżeli przełożony nie zarządził inaczej.
34. Jeżeli przełożony stwierdzi, że czynności nie zostały należycie wykonane, może nakazać powtórne ich wykonanie.
35. Jeżeli podwładny otrzymał rozkaz bezpośrednio od przełożonego wyższego szczebla - wykonuje go i melduje o tym rozkazodawcy i swemu bezpośredniemu przełożonemu. Przełożony wyższego szczebla, który wydał rozkaz podwładnemu, jest zobowiązany zawiadomić o tym jego bezpośredniego przełożonego.
36. Starszy nie będący przełożonym ma obowiązek wydać rozkaz młodszym w przypadku kiedy młodsi zachowują się niestosownie lub zakłócają porządek publiczny.
37. Rozkazodawca odpowiada za treść rozkazu oraz dające się przewidzieć skutki jego wykonania, a wykonawca rozkazu - za sposób realizacji.

IV. Ogólne obowiązki przełożonych

38. Przełożony ma obowiązek wymagać od podwładnego ścisłego i terminowego wykonywania poleceń, przestrzegania regulaminów, instrukcji i innych przepisów. W zakresie przysługujących mu uprawnień działa samodzielnie; brak poleceń wyższych przełożonych nie zwalnia go od podejmowania decyzji.
39. Przełożony powinien dawać przykład wytrwałości, sumienności, wzorowego i godnego zachowania się oraz ścisłego przestrzegania regulaminów i poleceń.
40. W celu utrzymania dyscypliny i porządku przełożeni są zobowiązani stosować środki wychowawcze, a więc mają prawo wyróżniania wzorowych strzelców oraz karania niezdyscyplinowanych.
41. Przełożony ma obowiązek sprawdzania obecności strzelców na zajęciach i przekazywania imiennej listy nieobecnych wyższemu przełożonemu.
42. Przełożony powinien znać zawsze szczegółowe dane o ewidencyjnym i faktycznym stanie ilościowym oraz charakterystykę podległej jednostki organizacyjnej.
43. Przełożony jest zobowiązany jak najszybciej i jak najpełniej poznać swych podwładnych, aby wyznaczać ich na odpowiednie stanowiska służbowe stosownie do zadań oraz wiedzy i predyspozycji strzelców.
44. W kontaktach z podwładnymi przełożony powinien cechować się spokojem, rozwagą i stanowczością. Wobec podległych dowódców przełożony powinien postępować w sposób wychowawczy. W obecności osób postronnych powinien unikać uwag, które mogłyby poderwać autorytet Związku.
45. Poza służbą przełożony wobec podwładnych powinien postępować jak starszy kolega.
46. Przełożony jest obowiązany dbać o zdrowie swych podwładnych, zapewnić im bezpieczne warunki szkolenia, poznawać ich potrzeby i warunki życia. Służyć radą i pomocą. Reprezentować ich interesy wobec wyższych przełożonych.
47. Każdy przełożony jest osobiście odpowiedzialny za sprawne kierowanie podwładnymi. W chwili mianowania ma obowiązek przygotowywać następcę.
48. Przełożony, który czasowo nie pełni swych obowiązków z powodu urlopu, choroby lub innych przyczyn, powinien rozkazem wyznaczyć pełniącego obowiązki i podać to do wiadomości wyższych przełożonych.

V. Oddawanie honorów

49. Oddawanie honorów jest oznaką strzeleckiego szacunku dla tradycji, symboli (barw i znaków) narodowych, strzeleckich i wojskowych oraz przełożonych i starszych , a także przejawem koleżeństwa i dobrego wychowania - dyscypliny i spójności Związku.
50. Strzelcy są zobowiązani oddawać honory:

a/ prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej,
b/ marszałkom Sejmu i Senatu,
c/ prezesowi rady ministrów,
d/ ministrowi obrony narodowej,
e/ komendantowi głównemu Związku,
f/ przełożonym, starszym i równym stopniem,
g/ fladze państwowej, banderze wojennej w czasie ich podnoszenia i opuszczania, sztandarowi Związku oraz dowództw okręgów strzeleckich i jednostek strzeleckich, sztandarom wojskowym,
h/ przed Grobem Nieznanego Żołnierza,
i/ symbolom i miejscom upamiętniającym bohaterską walkę i męczeństwo Narodu Polskiego, jeżeli są tam wystawione posterunki honorowe,
k/ pogrzebom ze strzelecką lub wojskową asystą honorową.

51. Strzelców obowiązuje oddawanie honorów zarówno w czasie służbowym jak i wolnym - w sposób ustalony w Regulaminie Musztry Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 lipca 1994 r.
52. Podwładni i młodsi stopniem oddają honory pierwsi, a strzelcy równi stopniem - jednocześnie.
53. W czasie oficjalnego odtwarzania polskiego hymnu państwowego, I Brygady, hymnów innych państw, hasła Wojska Polskiego lub sygnału "Służba wartownicza"- strzelcy występujący indywidualnie przyjmują postawę zasadniczą, a jeśli są w nakryciu głowy - salutują. 54. W pomieszczeniach służbowych honory oddaje się przełożonym przez powstanie, przyjęcie postawy zasadniczej i skłon głowy - tylko podczas pierwszego ich przybycia.
55. Strzelcy nie mają obowiązku oddawania honorów w czasie:

a/ przechodzenia przez jezdnię oraz mijania się w odległości większej (około) 15 kroków,
b/ prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn i urządzeń,
c/ bezpośredniego udziału w akcjach ratowniczych, udzielania pomocy poszkodowanemu oraz zabezpieczania, ochrony miejsca wypadku,
d/ przebywania w ośrodkach leczniczych (punktach sanitarnych, izbach chorych, szpitalach i sanatoriach),
e/ przebywania w instytucjach, placówkach i miejscach publicznych (kinach, teatrach, miejscach kultu religijnego, lokalach rozrywkowych i gastronomicznych, domach handlowych i usługowych, w środkach komunikacji, w czasie uczestnictwa w pogrzebach itp.),
f/ przebywania w stołówkach, palarniach, czytelniach, poczekalniach, umywalniach i toaletach,
g/ wykonywania prac porządkowo - gospodarczych.

56. Jeżeli strzelec zna przełożonego występującego w ubiorze cywilnym oddaje mu honor. Podwładny będący w ubiorze cywilnym, pozdrawia przełożonych w sposób przyjęty w środowisku cywilnym.
57. W wypadkach nie przewidzianych w regulaminie strzelcy zachowują się stosownie do sytuacji, kierując się poczuciem karności, godności i taktu.

VI. Składanie meldunku i służbowe przedstawianie się

58. Meldunek jest zwięzłą informacją, którą składa podwładny przełożonemu o czynności wykonanej osobiście lub przez podwładnych. W meldunku podaje się kolejno: stopień, nazwisko i wykonywaną czynność pododdziału, czynność własną lub cel przybycia, np.: "PANIE INSPEKTORZE - dowódca Jednostki Strzeleckiej nr 1001 starszy chorąży Związku Strzeleckiego Kowalski - melduje kompanię szkolenia unitarnego podczas ćwiczeń taktycznych na temat ...".
59. Spośród osób cywilnych meldunek jest składany jedynie prezydentowi RP, marszałkom Sejmu i Senatu, prezesowi rady ministrów, ministrowi obrony narodowej.
60. Bezpośredniemu przełożonemu oraz wyższemu przełożonemu, który zna meldującego można składać meldunek bez podawania stanowiska, stopnia i nazwiska.
61. Meldunek składa się w następujących wypadkach:

a/ w razie przybycia przełożonego do rejonu zakwaterowania, na zajęcia, odprawę lub apel,
b/ podczas pełnienia służby dyżurnej (tylko przy pierwszym przybyciu przełożonego w danym dniu),
c/ na zbiórce oddziału (pododdziału),
d/ po wykonaniu rozkazu,
e/ po przybyciu do przełożonego lub starszego stopniem - o celu przybycia,
f/ przy obejmowaniu i zdawaniu służby, a także stanowiska służbowego,
g/ przed wyjazdem służbowym i po powrocie.

62. Służbowe przedstawianie się jest to podanie starszemu stopniem, który nie zna podwładnego (członkom kadry strzeleckiej) swego stanowiska, stopnia strzeleckiego i nazwiska, np.: "PANIE INSPEKTORZE, dowódca Jednostki Strzeleckiej 1001 starszy chorąży Związku Strzeleckiego Kowalski". Starszy stopniem postępuje podobnie, jeśli nie ma pewności, że jest znany.
63. W służbowych rozmowach telefonicznych obowiązuje strzelców obustronne przedstawienie się. Strzelec, który otrzymał telefoniczny sygnał wywoławczy przedstawia się podając swój stopień strzelecki i nazwisko, a w razie stwierdzenia, że będzie rozmawiał z przełożonym, mówi "Melduję się panie inspektorze" i po zakończeniu rozmowy - zgodnie z jej rezultatem - "zrozumiałem", "wykonuję", "rozkaz", " czołem ..." itp. Pełniący służbę dyżurną podaje również funkcję, np.: "Oficer dyżurny Jednostki Strzeleckiej nr 1001 starszy chorąży Związku Strzeleckiego Kowalski.

VII. Postępowanie ze sztandarem

64. Jednostka organizacyjna występuje ze sztandarem podczas:

a/ udziału w uroczystych obchodach świąt państwowych oraz innych uroczystościach patriotycznych,
b/ przyrzeczenia strzeleckiego,
c/ uroczystego apelu lub uroczystej zbiórki,
d/ pogrzebów osób szczególnie zasłużonych dla Państwa Polskiego lub ruchu strzeleckiego.

65. Poczet sztandarowy składa się z dowódcy pocztu sztandarowego, sztandarowego i asystenta.
66. Sztandarowy nosi szarfę biało-czerwoną przewieszoną przez prawe ramię, zwróconą kolorem białym w stronę kołnierza.
67. Sztandar powinien być przechowywany w pokrowcu i pod ochroną co najmniej dwuosobowej warty:

a/ gdy oddział jest w kwaterach stałych lub na obozowisku - w siedzibie dowództwa,
b/ w czasie marszu, przejazdu oddziału środkami transportowymi, na odpoczynkach i noclegach - w miejscu wskazanym przez dowódcę jednostki organizacyjnej lub osobę przez niego wyznaczoną rozkazem.

68. Za prawidłowe zabezpieczenie, przechowywanie i utrzymywanie sztandaru bezpośrednio odpowiedzialny jest dowódca jednostki organizacyjnej.

VIII. Wyróżnienia i kary

69. Za wzorowe wykonywanie obowiązków, wyniki w szkoleniu i zdyscyplinowanie przełożeni mają prawo wyróżnić podwładnego. Rodzaj wyróżnienia zależy od zakresu uprawnień przełożonego. Do wyróżnień należą:

a/ anulowanie poprzednio wymierzonej kary - przełożony, który karę wymierzył lub wyższy przełożony,
b/ pochwała w rozkazie - przełożeni od dowódcy jednostki strzeleckiej wzwyż,
c/ list pochwalny do rodziców, dyrekcji szkoły - przełożeni od dowódcy jednostki strzeleckiej wzwyż,
d/ nagroda rzeczowa - przełożeni od dowódcy jednostki strzeleckiej wzwyż, komendanci obozów szkoleniowych,
e/ mianowanie na kolejny stopień z pominięciem okresu oczekiwania - komendant główny.

70. Strzelec przyjął swe obowiązki dobrowolnie - na kary zasługiwać nie powinien. Każdy strzelec może być ukarany za wykroczenia przeciwko dyscyplinie organizacyjnej. Rodzaj kary zależy od wykroczenia i zakresu uprawnień wymierzającego karę.
71. W Związku Strzeleckim stosowane są następujące kary dyscyplinarne:

a/ rozmowa wychowawcza - od bezpośredniego przełożonego wzwyż,
b/ prace poza kolejnością - od bezpośredniego przełożonego wzwyż,
c/ nagana w rozkazie - przełożeni od dowódcy jednostki strzeleckiej wzwyż,
d/ obniżenie stopnia - przełożeni od dowódcy jednostki strzeleckiej wzwyż, (zgodnie z uprawnieniami),
h/ zawieszenie w prawach członka Związku - komendant główny, strzelecki sąd honorowy,
i/ skreślenie z listy członków Związku - strzelecki sąd honorowy oraz przełożeni od dowódcy jednostki strzeleckiej wzwyż,
j/ wykluczenie ze Związku - strzelecki sąd honorowy.

72. Wyróżnienia i kary umieszcza się w książkach rozkazów jednostek organizacyjnych odpowiedniego szczebla oraz w kartach wyróżnień i kartach kar.

IX. Droga służbowa

73. Droga służbowa - to obowiązujący sposób załatwiania spraw służbowych i osobistych. Polega on na ustnym lub pisemnym przekazaniu rozkazów, decyzji, zarządzeń i wytycznych od wyższego przełożonego przez niższych do wykonawcy oraz przyjmowaniu meldunków (raportów), skarg, wniosków i zażaleń od podwładnych - przez wszystkich kolejnych przełożonych aż do tego, który sprawę rozstrzyga.
74. Poza komendą główną kontakty z osobami fizycznymi i prawnymi spoza Związku utrzymywać wolno:

a/ dowódcom jednostek strzeleckich - z władzami jednostek terytorialnych, na których obszarze działają (gmina, dzielnica, powiat) oraz z dowódcami jednostek wojskowych i powiatowym inspektoratem obrony cywilnej,
b/ dowódcom okręgów strzeleckich - z władzami samorządowymi szczebla wojewódzkiego, dowództwami związków taktycznych, dowództwem właściwego okręgu wojskowego oraz regionalnymi sztabami wojskowymi. O każdym kontakcie i wynikających z tego efektach należy natychmiast informować bezpośredniego przełożonego.

75. Drogę służbową można pominąć :

a/ w sprawach nie cierpiących zwłoki, o czym należy zameldować pominiętym przełożonym,
b/ w sprawach osobistych,
c/ podczas wysłuchiwania skarg i zażaleń (wyznaczone dni bez drogi służbowej).

X. Wnoszenie próśb i zażaleń

76. W celu wysłuchania próśb i zażaleń, przełożeni od dowódcy jednostki strzeleckiej wzwyż, przyjmują podwładnych w ustalonym czasie, podanym w rozkazie jednostki organizacyjnej.
77. Jeżeli prośba lub zażalenie nie może być złożona ustnie, podwładny przedstawia swoją sprawę pisemnie, adresuje do kompetentnego przełożonego i składa swemu bezpośredniemu przełożonemu z zachowaniem drogi służbowej.
78. Strzelec może wnieść do właściwego przełożonego zażalenie na postępowanie przełożonych, np. na niedbałe, nienależyte lub przewlekłe załatwianie jego sprawy, albo przekroczenie przez przełożonych uprawnień dyscyplinarnych.
79. Wniesione zażalenia przełożony jest obowiązany rozpatrzyć w określonym terminie, a jeżeli nie należą do jego kompetencji, przedstawić do załatwienia właściwym przełożonym.
80. Każdy strzelec wnoszący prośbę lub zażalenie z zachowaniem drogi służbowej powinien otrzymać odpowiedź pisemną w terminie określonym poniżej:

a/ od dowódcy jednostki strzeleckiej - w ciągu 7 dni,
b/ od dowódcy okręgu - w ciągu 14 dni,
c/ od komendy głównej - w ciągu 28 dni,
d/ od komendanta głównego Związku - w ciągu 56 dni.

81. Jeżeli załatwienie prośby (zażalenia) wymaga dłuższego postępowania, należy o tym powiadomić zainteresowanego i podać przyczynę.

XI. Zbiórki i apele

82. Przed rozpoczęciem zajęć i innych przedsięwzięć organizacyjnych lub o godzinie ustalonej w porządku dnia, strzelcy ustawiają się na zbiórce plutonami. Dowódcy plutonów sprawdzają obecność podwładnych, ich wygląd zewnętrzny, wyposażenie i przygotowanie do zajęć. Następnie dowodzący podaje komendę: "Kompania na moją komendę - baczność. Plutonami meldować". Na tę komendę dowódcy plutonów szybkim krokiem podchodzą do dowodzącego i stają trzy kroki przed nim w szeregu, jednocześnie oddają honor. Dowodzący podaje komendę: "Spocznij" i kolejno odbiera od nich szczegółowe meldunki. Po zestawieniu ogólnego meldunku dowodzący podaje do dowódców plutonów komendę "Do szyku wstąp". Następnie kontroluje wygląd i wyposażenie strzelców w plutonach, po czym rozkazuje wystąpić nie biorącym udziału w zajęciach i ustawić się na lewym skrzydle szyku. Po przybyciu przełożonego dowodzący składa meldunek, po czym strzelcy udają się na zajęcia.
83. Uroczyste apele przeprowadza się:

a/ w dni świąt państwowych i rocznic narodowych,
b/ na rozkaz specjalny dowódców jednostek organizacyjnych.

XII. Zajęcia szkoleniowe i wychowawcze

84. Zajęcia szkoleniowe i wychowawcze rozpoczynają się i kończą w godzinach ustalonych przez dowódcę jednostki strzeleckiej w oparciu o ramowy program szkolenia, zatwierdzony przez komendę główną i głównego inspektora wojskowego.
85. W zajęciach powinni brać udział wszyscy strzelcy. Od zajęć zwolnieni są tylko strzelcy wykonujący czynności służbowe i chorzy.
86. Jeżeli warunki atmosferyczne uniemożliwiają należyte przeprowadzenie zaplanowanego szkolenia ze względu na jego tematykę, prowadzący szkolenie informuje o tym dowódcę jednostki strzeleckiej, który wyznacza nowy termin przeprowadzenia zajęć.

XIII. Podział czasu i tok prac na obozach i zgrupowaniach

87. Tok służby i życia w czasie obozów i zgrupowań ustala komendant obozu (zgrupowania). W porządku dnia należy uwzględnić w zależności od potrzeb odpowiednią ilość godzin szkoleniowych (nie mniej niż 8), przerwy na posiłki i 8 godzin snu. Dopuszcza się prowadzenie szkolenia nocnego np. alarmy, zajęcia terenowe, sprawdzenie gotowości bojowej.
88. W dzień wolny od zajęć (niedziela) komendant zarządza pobudkę na godzinę 7.00. W przypadku, gdy w nocy były prowadzone ćwiczenia lub wykonywane prace, komendant może zarządzić wcześniejszy capstrzyk.
89. W dzień wolny od zajęć służbowych nie prowadzi się szkolenia programowego jeżeli komendant obozu nie zarządzi inaczej.
90. Uczestnicy obozu mogą opuszczać rejon zakwaterowania jedynie za zgodą komendanta lub osoby przez niego upoważnionej. Czas wyjścia i powrotu powinien być odnotowany przez służbę dyżurną.
91. O godz. 5.45 podoficer dyżurny lub dyżurny budzi dowódców plutonów i drużyn. O godzinie 6.00 ogłasza donośnym głosem: "Pobudka, pobudka wstać". Dowódcy plutonów i drużyn sprawdzają wstawanie i ubieranie się podwładnych. 92. Po pobudce przeprowadza się ze strzelcami poranny rozruch fizyczny. Następnie strzelcy ścielą łóżka, sprzątają rejon zakwaterowania, myją się i idą na śniadanie.
93. Wieczorem o godzinie ustalonej w porządku dnia przeprowadza się apel wieczorny. Przeprowadzający apel sprawdza stan ewidencyjny uczestników, odczytuje rozkaz dzienny komendanta oraz podaje dodatkowe zarządzenia. Odczytanie rozkazu odbywa się w następujący sposób: Odczytujący podaje komendę: "Baczność" po czym czyta, np. "Dnia 5 lutego 1996r. Rozkaz dzienny nr 12".Następnie podaje komendę: "Spocznij" i odczytuje treść rozkazu, po czym podaje komendę "Baczność" i czyta: "Podpisał (podaje funkcję, stopień, imię, nazwisko) i podaje komendę: "Spocznij".
94. Strzelec wyczytany z rozkazu dziennego odpowiada:

a/ wyróżniony: "Ku chwale Ojczyzny",
b/ wyznaczony do służby: "Służba",
c/ wyznaczony do służby wartowniczej: "Warta",
d/ ukarany dyscyplinarnie: "Kara". W razie nieobecności wyczytanego strzelca jego bezpośredni przełożony odpowiada, "zostanie powiadomiony" po czym później zawiadamia nieobecnego strzelca.

95. Po apelu wieczornym strzelcy wykorzystują czas wolny na czyszczenie obuwia i toaletę wieczorną i kładą się spać. O godzinie 22.00 podoficer dyżurny donośnym głosem podaje komendę : "Capstrzyk".

XIV. Służba na obozach (zgrupowaniach)

96. W celu utrzymania porządku, ochrony pomieszczeń (namiotów) i mienia uczestników obozu oraz wykonywania innych zadań, wyznacza się rozkazem służbę wewnętrzną spośród strzelców, na czas 24 godzin. Czas zmiany służby wewnętrznej ustala komendant obozu w porządku dnia.
97. W skład służby wewnętrznej obozu (zgrupowania) wchodzą:

a/ oficer dyżurny,
b/ pomocnik oficera dyżurnego,
c/ warta (ilość wartowników w zależności od wielkości obiektu),
d/ pododdział alarmowy (możliwość wyznaczenia patroli),
e/ podoficer dyżurny kompanii,
f/ dyżurny kompanii,
g/ dyżurny stołówki strzeleckiej,
h/ drużyna obsługi kuchni,
i/ dyżurny strażak. Aktualny skład służby wewnętrznej oraz wszelkie w nim zmiany podaje się w rozkazie dziennym.

Strzelcy przed objęciem służby udają się na odprawę, którą przeprowadza obejmujący służbę oficer dyżurny. Strzelcy w czasie pełnienia służby noszą oznaczenie z napisem "Służba dyżurna".
98. Pełniący służbę nie mogą przerywać lub przekazywać wykonywania swoich obowiązków bez zezwolenia oficera dyżurnego. W wypadku zachorowania strzelca, na jego miejsce wyznacza się innego. Oficer dyżurny może odpoczywać na zmianę z pomocnikiem, każdy do 4 godzin na dobę, w porze nocnej, analogicznie odpoczywa służba dyżurna w kompanii.
99. Oficer dyżurny podlega bezpośrednio komendantowi obozu (zgrupowania) i odpowiada za regulaminowy porządek oraz pełnienie służby wewnętrznej. Ma on w tym zakresie prawo wydawania i egzekwowania odpowiednich zarządzeń i poleceń. Oficerowi dyżurnemu podlegają wszyscy pełniący służbę.
100. Oficer dyżurny w czasie nieobecności komendanta i jego zastępców kieruje całokształtem życia na obozie i ma prawo wydawania w imieniu komendanta zarządzeń i poleceń . O wydanych zarządzeniach i poleceniach melduje komendantowi.
101. Do obowiązków oficera dyżurnego należy:

a/ pilnować przestrzegania porządku dnia,
b/ znać miejsce przebywania pododdziałów poza rejonem zakwaterowania oraz sposób alarmowania, znać aktualny stan liczbowy obozu (zgrupowania),
c/ nadzorować podległe mu służby, przestrzegania przepisów BHP, ppoż. oraz stanu wykorzystania i zabezpieczenia mienia pozostającego do dyspozycji Związku,
d/ pilnowanie porządku i czystości w rejonie zakwaterowania.

102. Zasady musztry oraz ceremoniału uroczystości strzeleckich określają stosowne regulaminy wojskowe.